Tazminat Davası Avukat Ücreti

Tazminat davası avukat ücreti, dava sürecinde müvekkilin haklarını koruyan avukatın sunduğu hukuki hizmetin karşılığıdır. Tazminat davaları genellikle yüksek meblağlı, teknik ve dikkat gerektiren dosyalar olduğundan, avukatlık ücretinin nasıl belirlendiği, hangi hallerde değiştiği ve mahkeme tarafından ayrıca vekalet ücreti hükmedilip hükmedilmediği önemli bir konudur. Bu yazıda, tazminat davalarında avukat ücretinin yasal dayanağını, uygulamadaki hesaplama biçimlerini, Yargıtay’ın konuya yaklaşımını ve tarafların sık yaptığı hataları ele alıyoruz.

Tazminat Davası Nedir?

Tazminat davası, bir kişinin haksız fiil, sözleşmeye aykırılık veya kanuna aykırı bir davranış sonucu uğradığı zararın karşılanması amacıyla açılan davadır. Bu zarar, maddi tazminat (ekonomik kayıpların giderilmesi) veya manevi tazminat (ruhsal acı, elem ve ızdırabın giderilmesi) şeklinde olabilir. Örneğin trafik kazasında yaralanan bir kişi hem maddi zararlarını hem de yaşadığı psikolojik sıkıntı nedeniyle manevi tazminat talep edebilir. Bu tür davalarda, zarar, kusur ve illiyet bağı (zarar ile fiil arasındaki neden-sonuç ilişkisi) ispatlanmalıdır.

Tazminat Davasında Avukatın Rolü

Tazminat davaları, delil toplama, bilirkişi raporu inceleme, tazminat miktarının hesaplanması ve dava dilekçesinin doğru şekilde hazırlanması gibi teknik aşamalar içerir. Bu nedenle, alanda deneyimli bir tazminat avukatı ile çalışmak büyük önem taşır. Her ne kadar Türk hukuk sisteminde “tazminat avukatı” adı altında ayrı bir meslek dalı bulunmasa da, uygulamada bu alanda uzmanlaşan avukatlar, davanın stratejisini doğru kurgulayarak hem tazminat miktarının hem de müvekkil lehine kazanılacak vekalet ücretinin artmasına katkı sağlarlar.

Tazminat Davası Avukat Ücreti Nasıl Belirlenir?

Avukatlık ücretinin yasal dayanağı Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesi ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’dir. Taraflar arasında yazılı bir vekalet sözleşmesi yapılarak ücret belirlenebilir. Bu ücret, dava konusunun parasal değerine göre nispi (oransal) veya maktu (sabit) şekilde kararlaştırılır.

• Nispi ücret: Dava değeri üzerinden belirli bir yüzde alınır. Örneğin dava değeri 500.000 TL ise, avukatlık ücreti genellikle bu tutarın %15-25’i arasında kararlaştırılır.
• Maktu ücret: Boşanma davası veya manevi tazminat gibi bazı durumlarda dava değeri yerine sabit bir ücret uygulanır.

Avukatlık Kanunu gereğince, dava değeri üzerinden kararlaştırılacak oran hiçbir şekilde %25’i geçemez. Ayrıca Türkiye Barolar Birliği tarafından her yıl yayımlanan tarifeye göre, tazminat davalarında 2023 yılı için asgari avukatlık ücreti 9.200 TL olarak belirlenmiştir.

Mahkeme Tarafından Hükmedilen Vekalet Ücreti

Tazminat davalarında, mahkeme kararıyla belirlenen ikinci bir ücret türü vardır: karşı vekalet ücreti. Davayı kazanan tarafın avukatı lehine hükmedilen bu ücret, davayı kaybeden taraftan tahsil edilir. Yani müvekkil, avukatıyla kendi aralarında kararlaştırdıkları ücreti ödemekle yükümlü olmakla birlikte, davayı kazandığında mahkeme ayrıca karşı vekalet ücretini de hükmeder ve bu tutar müvekkil yerine doğrudan avukata ait olur.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, bu ücret “avukatın emeğinin karşılığı”dır ve müvekkile değil, doğrudan avukata ödenir. Bu nedenle avukatla yapılan yazılı sözleşmede karşı vekalet ücretinin nasıl paylaşılacağı açıkça belirtilmelidir.

Tazminat Davasında Mahkeme Masrafları

Tazminat davası açarken, mahkemeye belirli harç ve gider avanslarının yatırılması zorunludur. Bu masraflar genellikle 750 TL ile 1.000 TL arasında değişir. Dava türüne göre ek bilirkişi, keşif ve tebligat masrafları da olabilir. Davayı kazanan taraf, bu masrafların da iadesini talep edebilir. Ancak dava reddedilirse, tüm yargılama giderleri ve karşı vekalet ücreti kaybeden tarafça ödenir.

Yargıtay’ın Tazminat Davası Ücretlerine Yaklaşımı

Yargıtay, tazminat davalarında avukatlık ücretlerinin belirlenmesinde hakkaniyet, emek ve dava değeri dengesinin korunmasını esas alır. Özellikle yüksek meblağlı tazminatlarda, ücretin oransal olarak belirlenmesi uygun bulunur. Ancak mahkeme, talep edilenden fazla tazminat veya vekalet ücreti hükmedemez. Bu nedenle davacı tarafın talebini gerçekçi şekilde belirlemesi önemlidir. Ayrıca Yargıtay, avukat-müvekkil arasında yazılı sözleşme bulunmaması durumunda, ücreti Asgari Ücret Tarifesi’ne göre belirlemektedir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Yazılı vekalet sözleşmesi yapılmadan dava açılması ve ücret konusunda uyuşmazlık yaşanması,
• Dava değerinin yanlış hesaplanması nedeniyle orantısız ücret belirlenmesi,
• Manevi tazminat taleplerinde oransal ücret uygulanamayacağı hâlde sözleşmeye yanlış hüküm yazılması,
• Karşı vekalet ücretinin müvekkile ait olduğu yanılgısına düşülmesi,
• Asgari ücretin altında ücret talep edilmesi.

Tazminat Davası Avukat Ücreti Ne Zaman Ödenir?

Avukatlık ücreti genellikle dava açılmadan önce veya dava kazanıldığında tahsil edilir. Taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre, ücretin bir kısmı peşin, bir kısmı dava sonunda ödenebilir. Bazı tazminat davalarında, özellikle yüksek meblağlı dosyalarda, avukatlar “başarıya bağlı ücret” (sonuçtan pay alma) yöntemini tercih edebilir. Ancak bu yöntemde oran yine %25 sınırını geçemez.

Tazminat Davaları Ne Kadar Sürer?

Tazminat davalarının süresi, olayın niteliğine, delil durumuna ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir. Ortalama olarak 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanır. Ancak bilirkişi incelemesi veya kusur oranına ilişkin itirazlar süreci uzatabilir. Bu nedenle davanın takibini alan avukatın hem süreci hızlandıracak hem de delilleri eksiksiz sunacak bir strateji izlemesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

• Tazminat davasında avukat şart mı?
  Kanunen zorunlu değildir, ancak teknik süreçler nedeniyle avukatla takip edilmesi hak kaybını önler.
• Tazminat davasında avukat ücreti ne kadar?
  2023 yılı itibarıyla asgari ücret 9.200 TL’dir, genellikle dava değerinin %15–25’i oranında belirlenir.
• Davayı kazanan taraf avukat ücreti öder mi?
  Hayır, mahkeme kararıyla karşı vekalet ücreti kaybeden tarafça ödenir.
• Avukat davayı kaybederse ücret alır mı?
  Avukatın ücreti sözleşmeden doğar; dava sonucu ne olursa olsun sözleşme geçerlidir.
• Tazminat davası ne kadar sürer?
  Ortalama 1–2 yıl sürer, delil durumuna göre bu süre uzayabilir.

Tazminat Davası Avukat Ücreti Yargıtay Kararları

13. Hukuk Dairesi 2013/9747 E. , 2013/18329 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabul kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalı ile 01.12.2008 tarihinde yaptığı Avukatlık iş – hizmet sözleşmesi ile davalının, dava dışı şirket aleyhine iş kazasına dayalı maddi ve manevi tazminat davası açılması ve vekalet ücreti olarak maddi tazmainat ile manevi tazminat miktarları toplamı üzerinden %20 ücret ödenmesi hususunda anlaştığını, maddi tazminat davası açtığını ve yargılama sırasında davalının maddi zararının 51.830,43 TL olduğu ancak SGK tarafından 83.394.51.TL gelir bağlandığından davanın reddine karar verildiğini, yapılan sözleşme gereğince bu davadan sonra manevi tazminat davası açacağı sırada davalının başka bir vekil aracılığıyla manevi tazminat davası açıldığını ve o davada da 25.000.00.TL manevi tazminata hükmedildiğini, aralarındaki sözleşme doğrultusunda 51.830.43.TL maddi ve 25.000.00.TL manevi tazminat toplamı olan 76.830.43.TL' nın %20' sini vekalet ücreti olarak hak ettiğini ancak şimdilik 10.000.00.TL' nı tahsili için icra takibi yapmasına rağmen davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek vaki itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davalının icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davacının %40 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki 2. nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-Davalının, manevi tazminat davası ile ilgili vekalet ücretine yönelik temyizi yönünden; Davacı avukat ile davalı arasında, davalının dava dışı şirket aleyhine iş kazasından dolayı açılacak olan maddi tazminat davası ve bu dava sonuçlanınca açılacak manevi tazminat davasına ilişkin olarak imzalanan ve bu davada dayanak yapılan 01.12.2006 tarihli Avukatlık iş – hizmet sözleşmesinin 10. maddesine göre, maddi tazminatta PSD değeri ile hükmedilen maddi tazminat miktarı ve manevi tazminat miktarı toplamı üzerinden %20 avukatlık ücreti olarak ödeneceği, kaybedilen miktar için ücret ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Dosya kapsamı itibariyle, maddi tazminat davasında karar verildikten sonra davacı avukat tarafından davalı vekili olarak açılan herhangi bir manevi tazminat davası bulunmadığı gibi bu konuda verilen bir hizmette bulunmamaktadır. Davalının daha sonradan başka bir avukata vekaletname verip onun aracılığıyla açtığı manevi tazminat davası yönünden katkı ve emeği de bulunmayan davacı avukat, vermediği hizmetten dolayı herhangi bir ücret talebinde bulunamaz. O halde mahkemece, davacının manevi tazminat davası yönünden vekalet ücreti talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde bu talebinde kabulüne karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bent gereğince hükmün davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, HUMK’nun 440/III-2 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 03.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.